តើជំងឺរលាកសរសៃពួរក្រោមបាតជើងមានអាការៈដូចម្តេចខ្លះ? ការរលាកសរសៃពួរក្រោមបាតជើងបណ្តាលមកពីអ្វី? តើវាអាចប៉ះពាល់អ្វីខ្លះបើសិនជាយើងមិនប្រញាប់ធ្វើការព្យាបាលទេនោះ?
ចំណេះដឹងផ្នែកសុខភាព ! (ថោង វណ្ណា)
ភ្នំពេញ÷ វេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកសន្លាក់ និងសរសៃបានឱ្យដឹងថា ជំងឺរលាកសរសៃពួរក្រោមបាតជើង (Plantar Fasciitis) គឺជាបញ្ហាសុខភាពទូទៅមួយដែលបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំងនៅតំបន់កែងជើង។ ជំងឺនេះកើតឡើងនៅពេលដែលខ្សែសរសៃពួរក្រាស់ (Plantar Fascia) ដែលតភ្ជាប់ពីឆ្អឹងកែងជើងទៅកាន់ម្រាមជើង មានការរលាក ឬដាច់រហែកតូចៗ។
១. អាការៈសំខាន់ៗនៃជំងឺ
សញ្ញាដែលងាយសម្គាល់បំផុតរួមមាន៖
ការឈឺចាប់ខ្លាំងនៅពេលព្រឹក៖ អ្នកជំងឺតែងមានអារម្មណ៍ឈឺចុកចាប់ខ្លាំងនៅកែងជើង នៅពេលបោះជំហានដំបូងបន្ទាប់ពីក្រោកពីគេង។
ឈឺបន្ទាប់ពីឈរយូរ៖ ការឈឺចាប់អាចនឹងថយចុះនៅពេលយើងធ្វើចលនា ប៉ុន្តែវានឹងត្រឡប់មកវិញប្រសិនបើយើងឈរយូរ ឬក្រោកឈរក្រោយពេលអង្គុយយូរ។
ការឈឺចាប់ពេលហាត់ប្រាណ៖ ភាគច្រើនវាមិនឈឺខ្លាំងក្នុងពេលកំពុងហាត់ប្រាណនោះទេ ប៉ុន្តែវានឹងចាប់ផ្តើមឈឺខ្លាំងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីឈប់សម្រាក។
២. មូលហេតុបង្កឱ្យមានការរលាក
មានកត្តាជាច្រើនដែលធ្វើឱ្យសរសៃពួរក្រោមបាតជើងរងសម្ពាធខ្លាំងពេក រួមមាន៖
សកម្មភាពរាងកាយ៖ ការរត់ចម្ងាយឆ្ងាយ ការលោត ឬការរាំ ដែលដាក់សម្ពាធខ្លាំងលើកែងជើង។
ទម្រង់ជើង៖ មនុស្សដែលមានបាតជើងរាបស្មើ (Flat feet) ឬមានដំបូលបាតជើងខ្ពស់ពេក ធ្វើឱ្យការចែកចាយទម្ងន់ពេលដើរមិនបានល្អ។
ការប្រើប្រាស់ស្បែកជើង៖ ការពាក់ស្បែកជើងដែលមានបាតរឹងពេក ស្តើងពេក ឬមិនមានទ្រនាប់ការពារកែងជើងបានត្រឹមត្រូវ។
លើសទម្ងន់៖ ទម្ងន់ខ្លួនដែលលើសកម្រិត បង្កសម្ពាធបន្ថែមទៅលើសរសៃពួរបាតជើង។
កត្តាអាយុ និងការងារ៖ ជាទូទៅកើតលើមនុស្សចាស់ ឬអ្នកដែលមានអាជីពដែលតម្រូវឱ្យឈរ ឬដើរច្រើនលើផ្ទៃរឹង។
៣. ផលប៉ះពាល់ប្រសិនបើមិនប្រញាប់ព្យាបាល
ប្រសិនបើទុកឱ្យជំងឺនេះរ៉ាំរ៉ៃដោយមិនបានព្យាបាលត្រឹមត្រូវ វាអាចបង្កផលវិបាកដូចជា៖
ការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ៖ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងមិនអាចធ្វើសកម្មភាពកម្សាន្ត ឬកីឡាបាន។
បញ្ហាដល់សន្លាក់ផ្សេងទៀត៖ នៅពេលឈឺជើង យើងតែងតែផ្លាស់ប្តូររបៀបដើរដើម្បីកាត់បន្ថយការឈឺចាប់។ ការធ្វើបែបនេះយូរទៅ នឹងបណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់ដល់ ជង្គង់ ត្រគាក និងឆ្អឹងខ្នង។
ដុះឆ្អឹងកែងជើង (Heel Spurs)៖ ការរលាកយូរអង្វែងអាចបណ្តាលឱ្យដុះឆ្អឹងតូចៗនៅកែងជើង ដែលធ្វើឱ្យការឈឺចាប់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។
ដូច្នេះបើសិនលោកអ្នកមានអាការៈដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ គួរតែសម្រាកពីសកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ហើយជ្រើសរើសស្បែកជើងដែលមានស្រទាប់ទន់សម្រាប់ពាក់ប្រចាំថ្ងៃ និងពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ ដើម្បីទទួលបានការព្យាបាលតាមរយៈការព្យាបាលដោយចលនា ឬវិធីសាស្ត្រវេជ្ជសាស្រ្ដផ្សេងៗទៀតឱ្យបានទាន់ពេលវេលា៕
១. អាការៈសំខាន់ៗនៃជំងឺ
សញ្ញាដែលងាយសម្គាល់បំផុតរួមមាន៖
ការឈឺចាប់ខ្លាំងនៅពេលព្រឹក៖ អ្នកជំងឺតែងមានអារម្មណ៍ឈឺចុកចាប់ខ្លាំងនៅកែងជើង នៅពេលបោះជំហានដំបូងបន្ទាប់ពីក្រោកពីគេង។
ឈឺបន្ទាប់ពីឈរយូរ៖ ការឈឺចាប់អាចនឹងថយចុះនៅពេលយើងធ្វើចលនា ប៉ុន្តែវានឹងត្រឡប់មកវិញប្រសិនបើយើងឈរយូរ ឬក្រោកឈរក្រោយពេលអង្គុយយូរ។
ការឈឺចាប់ពេលហាត់ប្រាណ៖ ភាគច្រើនវាមិនឈឺខ្លាំងក្នុងពេលកំពុងហាត់ប្រាណនោះទេ ប៉ុន្តែវានឹងចាប់ផ្តើមឈឺខ្លាំងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីឈប់សម្រាក។
២. មូលហេតុបង្កឱ្យមានការរលាក
មានកត្តាជាច្រើនដែលធ្វើឱ្យសរសៃពួរក្រោមបាតជើងរងសម្ពាធខ្លាំងពេក រួមមាន៖
សកម្មភាពរាងកាយ៖ ការរត់ចម្ងាយឆ្ងាយ ការលោត ឬការរាំ ដែលដាក់សម្ពាធខ្លាំងលើកែងជើង។
ទម្រង់ជើង៖ មនុស្សដែលមានបាតជើងរាបស្មើ (Flat feet) ឬមានដំបូលបាតជើងខ្ពស់ពេក ធ្វើឱ្យការចែកចាយទម្ងន់ពេលដើរមិនបានល្អ។
ការប្រើប្រាស់ស្បែកជើង៖ ការពាក់ស្បែកជើងដែលមានបាតរឹងពេក ស្តើងពេក ឬមិនមានទ្រនាប់ការពារកែងជើងបានត្រឹមត្រូវ។
លើសទម្ងន់៖ ទម្ងន់ខ្លួនដែលលើសកម្រិត បង្កសម្ពាធបន្ថែមទៅលើសរសៃពួរបាតជើង។
កត្តាអាយុ និងការងារ៖ ជាទូទៅកើតលើមនុស្សចាស់ ឬអ្នកដែលមានអាជីពដែលតម្រូវឱ្យឈរ ឬដើរច្រើនលើផ្ទៃរឹង។
៣. ផលប៉ះពាល់ប្រសិនបើមិនប្រញាប់ព្យាបាល
ប្រសិនបើទុកឱ្យជំងឺនេះរ៉ាំរ៉ៃដោយមិនបានព្យាបាលត្រឹមត្រូវ វាអាចបង្កផលវិបាកដូចជា៖
ការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ៖ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងមិនអាចធ្វើសកម្មភាពកម្សាន្ត ឬកីឡាបាន។
បញ្ហាដល់សន្លាក់ផ្សេងទៀត៖ នៅពេលឈឺជើង យើងតែងតែផ្លាស់ប្តូររបៀបដើរដើម្បីកាត់បន្ថយការឈឺចាប់។ ការធ្វើបែបនេះយូរទៅ នឹងបណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់ដល់ ជង្គង់ ត្រគាក និងឆ្អឹងខ្នង។
ដុះឆ្អឹងកែងជើង (Heel Spurs)៖ ការរលាកយូរអង្វែងអាចបណ្តាលឱ្យដុះឆ្អឹងតូចៗនៅកែងជើង ដែលធ្វើឱ្យការឈឺចាប់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។
ដូច្នេះបើសិនលោកអ្នកមានអាការៈដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ គួរតែសម្រាកពីសកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ហើយជ្រើសរើសស្បែកជើងដែលមានស្រទាប់ទន់សម្រាប់ពាក់ប្រចាំថ្ងៃ និងពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ ដើម្បីទទួលបានការព្យាបាលតាមរយៈការព្យាបាលដោយចលនា ឬវិធីសាស្ត្រវេជ្ជសាស្រ្ដផ្សេងៗទៀតឱ្យបានទាន់ពេលវេលា៕
Post a Comment